Mae Llenyddiaeth Cymru a Firefly Press yn falch o gyhoeddi eu buddsoddiad mewn tri egin awdur o gefndiroedd Du, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig sy’n byw yng Nghymru

Cafodd y wobr hon, sy’n cael ei redeg ar y cyd rhwng Llenyddiaeth Cymru a Firefly Press, ei lansio er mwyn rhoi cyfle i feirdd plant o gefndiroedd Du, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig sy’n byw yng Nghymru ddatblygu a mireinio eu sgiliau.  Mae Llenyddiaeth Cymru a Firefly Press yn falch o gyhoeddi y bydd tri bardd addawol iawn yn derbyn gwobrau Rising Stars ym mlwyddyn gyntaf y cynllun.

Mae’n bleser gan Llenyddiaeth Cymru gyflwyno’r tri bardd llwyddiannus a’r gwobrau y byddent yn eu derbyn:

Alex Wharton fydd yn derbyn y brif wobr:

  • 4 noson yn Encil Awduron Nant sy’n werth £400 – aros yn y bwthyn hanesyddol, rhestredig Gradd II* sydd wedi’i adnewyddu’n ddiweddar. Bwthyn hunangynhaliol gyda’r holl gyfleusterau yw hwn yng Nghanolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd. Mae’n lle tawel, cyfforddus i ganolbwyntio ar y gwaith sydd gennych chi ar y gweill, i roi’r cyffyrddiadau olaf i’ch ysgrifennu, neu i gael hwb creadigol.
  • Gwobr ariannol o £250 wedi’i noddi gan Quarto Translations.
  • Darnau penodol o waith wedi’u cyhoeddi ar wefannau Llenyddiaeth Cymru a Firefly Press.

Bydd Sadia Pineda Hameed a Taylor Edmonds ill dwy hefyd derbyn y gwobrau isod ac yn cael eu datblygu ymhellach:

  • Gwobr ariannol o £100 yr un.
  • Cyfle i gysgodi a chymryd rhan mewn gweithdy i ysgolion gan Eloise Williams, y Children’s Laurate Wales.
  • Darnau penodol o waith wedi’u cyhoeddi ar wefannau Llenyddiaeth Cymru a Firefly Press.

Rydym wedi ymrwymo i fynd i’r afael â thangynrychiolaeth yn y sector llenyddiaeth drwy bennu Cynrychiolaeth a Chydraddoldeb yn un o’n prif flaenoriaethau yn ein Cynllun Strategol ar gyfer 2019-2022. Credwn fod sicrhau cynrychiolaeth sy’n adlewyrchu amrywiaeth Cymru ymhlith ein hartistiaid a’n gweithiau llenyddol yn hollbwysig er mwyn dyfodol ein llenyddiaeth, ein cymdeithas, ein heconomi a’n diwylliant. O ganlyniad, mae’r cynllun hwn yn rhan o’n gwaith buddsoddi mewn egin awduron, rhan anatod o Ddatblygu Awduron, un o’n tair colofn gweithgaredd, ac yn allweddol yn ein gwaith i geisio sicrhau diwylliant llenyddol cenedlaethol sy’n cynrychioli’r Gymru gyfoes.

Ymhlith awduron Cymru, dylai fod pobl o wahanol oedran, cefndiroedd economaidd-gymdeithasol, ethnigrwydd, rhywedd, rhanbarthau ac ieithoedd, ac ni ddylai mathau penodol, cyfyngedig o ddemograffeg eu nodweddu. O ganlyniad, mae buddsoddi mewn awduron o gefndiroedd Du, Asiaidd a Lleiafrifoedd Ethnig yn gam hanfodol ymlaen at sicrhau nad oes unrhyw rwystrau mewn llenyddiaeth. Dylid bod gan bob unigolyn y cyfle i gymryd rhan mewn gweithgareddau celfyddydol, a dylai bod cyfle cyfartal gan bawb. Ar sail hyn, rydym yn gweithio’n galed i dargedu gweithgareddau ar gyfer yr unigolion a’r cymunedau hyn gyda’r nod o ddenu, cefnogi a chryfhau lleisiau llenyddol sydd wedi’u tangynrychioli.

 

Uwch-arolygwr Adeiladu yw Alexander Wharton o Dorfaen, pan nad yw’n brysur yn ysgrifennu barddoniaeth ar gyfer plant a phobl ifanc. Mae ei waith i’w weld yn aml yn The Caterpillar, Wales Haiku Journal, Hedgerow ac I am not a silent poet. Yn ôl y panel mae Alex yn awdur plant hyderus â syniadau creadigol gref, a’i waith yn ‘ddoniol, yn fympwyol ac yn ffraeth’. Mae’n arwain nosweithiau’r Cardiff Arts free festival yn gysonyn aml yn perffomrio ei farddoniaeth mewn ysgolion, ac yn hwyluso gweithdai ysgrifennu gyda’r myfyrwyr. Mae wedi cwblhau sawl cwrs Ysgrifennu Creadigol fer arlein gyda’r Brifysgol Agored a Future Learn, ac mae’n gobeithio astudio MA mewn Ysgrifennu Creadigol yn y dyfodol agos.    

Awdures ac artist hanner-Ffilipina a hanner-Pakistani o Gaerdydd yw Sadia Pineda Hameed. Mae ganddi brofiad o ysgrifennu barddoniaeth, o arbrofi gyda rhyddiaith, traethodau creadigol, a pherfformiadau gair ar lafar. Hi yw un o gydlynwyr LUMIN, gwasg annibynnol fechan sy’n cyhoeddi gwaith awduron sydd wedi eu tan-gynrychioli yng Nghymru. Daw ei diddordeb mewn ysgrifennu o etifeddiaeth o hanes llafar, colled ôl-drefedigol, crefft, ac o freuddwydio. Mae ei gwaith yn cyffwrdd ar themâu eang fel ei hunaniaeth BAME, perthyn, lle, a theulu, ac yn ôl y panel mae ymdeimlad gref o densiwn rhwng hiraeth, cariad a cholled yn ei gwaith. Mae hi’n grediniol y dylai iaith fod yn rhyngwladol, yn berthnasol, ac yn hawdd i bobl o bob oed, profiad a rhuglder ei ddeall. O ganlyniad, mae hi’n ystyried profiad clywedol, eglurdeb a iaith dydd i dydd yn fanwl wrth ysgrifennu.

Derbyniodd Taylor Edmonds, awdur a pherfformwraig, radd Anrhydedd mewn MA Ysgrifennu Creadigol o Brifysgol Caerdydd yn ddiweddar. Mae hi’n gweld ysgrifennu fel ffordd o fynegi ei hun ac fel ffordd o ymgysylltu ac eraill. Mae hi’n aelod o dîm cyfres meic agored Where I’m Coming From, sydd wedi ei anelu’n bennaf, ond nid yn gyfyngedig i, artistiaid ac awduron BAME yng Nghymru. Mae hi’n angerddol dros sicrhau bod barddoniaeth ar gael i bawb, yn enwedig rhai o’r rheiny sydd o gefndiroedd sydd wedi eu tangynrychioli. Mae ei chyhoeddiadau wedi ymddangos ar amrywiol blatfformau megis BBC Cymru Sesh, Wales Arts ReviewButcher’s Dog Magazine, antholeg Cheval, a’r The Cardiff Review, ac yn ddiweddar fe gafodd Taylor y cyfle i weithio ar briosiectau gyda’r Nescio Ensemble, Cyngor Celfyddydau Cymru a The Severn Estuary Partnership. Caiff straeon Taylor eu haddrodd trwy ddelweddau cryf a thrwy rhythmau, ac fe greda’r beirniaid bod ganddi ‘ddealltwriaeth wych o stori ac o luniau’.

 

Yn ôl Alex Wharton:

“Rwyf yn hynod ddiolchgar o dderbyn y wobr hon gan fy mod yn teimlo ei fod yn cydnabod fy angerdd a fy ymrwyiad at ysgrifennu barddoniaeth i blant. Yn barod, mae wedi agor drws at gyfle anhygoel i mi gan y bydd Firefly yn cyhoeddi fy nghyfrol o gerddi, Daydreams and Jellybeans yn gynnar y flwyddyn nesaf. Caiff cerddi eu hysgrifennu i’w rhannu, ac fe gyrrhaeddant y rheiny sydd eu hangen hwy. Mae’r wobr hon wedi agor llwyfan newydd i nghwaith. Mae’n gyffrous iawn a dwi’n ddiolchgar dros ben.”